Onderstaand artikel schreef ik voor De Vluchtheuvel. Graag deel ik het ook hier.
Hoeveel van jouw cliënten maakten verlies in de zwangerschap mee?
‘Verlies van een kindje tijdens de zwangerschap, dat komt in mijn spreekkamer niet vaak voor, hoor.’ O ja? Wist je dat naar schatting van de NHG en de KNOV één op de vier vrouwen in haar leven een of meerdere miskramen krijgt? Hierin zijn abortussen, mola-zwangerschappen, buitenbaarmoederlijke zwangerschappen en embryo’s in een vruchtbaarheidstraject niet meegerekend. Reken maar eens uit hoeveel cliënten die je in de afgelopen week gesproken hebt, verlies van een kindje tijdens de zwangerschap meegemaakt zouden kunnen hebben. Ik ga ervan uit dat iedere christelijke hulpverlener zal beamen dat ieder kindje ertoe doet, hoe pril ook, want ‘Uw ogen hebben mijn ongevormd begin gezien, en zij alle werden in Uw boek beschreven, de dagen dat zij gevormd werden, toen er nog niet één van hen bestond.’ (Psalm 139:16, HSV) In het erkennen van de waarde van ongeboren leven, en het erkennen van het verdriet wat er kan zijn als dit leven overlijdt, kun jij als hulpverlener een essentiële rol vervullen.
Oké, maar nu ik dit weet, wat kan ik hiermee?
Vraag jij tijdens een intakegesprek of een vrouw vaker zwanger is geweest dan van haar levende kinderen? En welke vervolgvragen kun je vervolgens stellen? Hoe kun je vrouwen of stellen die bij je komen de beste zorg geven als blijkt dat het verlies van een kindje in de zwangerschap nog steeds veel impact heeft in hun dagelijks leven? Hoe kun je erachter komen welke impact het verlies van het kindje heeft voor je cliënt? En wat zijn indicaties waaruit blijkt dat extra begeleiding, specifiek over het verlies van een kindje in de zwangerschap, van belang kan zijn? Waarin onderscheidt stilgeboortebegeleiding zich van algemene rouwbegeleiding? Bovenstaande vragen zal ik aan de orde stellen in dit artikel.
Hoe kun je verlies tijdens de zwangerschap bespreekbaar maken in je intake?
Terug naar de vragen die ik hierboven beschreef. Te beginnen bij de intake. Een mooie vraag om te integreren tijdens de intake is: ‘Bent u vaker zwanger geweest dan van uw levende kinderen?’ Als een vrouw vertelt dat ze in een vruchtbaarheidstraject heeft gezeten, vraag dan of er terugplaatsingen van embryo’s zijn geweest, waarvan de zwangerschap niet doorzette of dat er nog niet-teruggeplaatste embryo’s zijn. Ook als je vanuit persoonlijke overtuiging moeite hebt met zulke vruchtbaarheidstrajecten, is het van belang om hiernaar te vragen. Uitgaande van dat het leven begint vanaf de conceptie, doen ook embryo’s in een vruchtbaarheidstraject ertoe. Het terugplaatsen van een embryo in de baarmoeder van een vrouw verandert bovendien iets op identiteitsniveau van de vrouw, net zoals elke zwangerschap invloed heeft op de identiteit van een vrouw. Het moment dat een vrouw moeder wordt.
Wat zijn effectieve vervolgvragen?
Als ouders aangeven dat er meer zwangerschappen waren dan van hun levende kinderen, vraag dan door. Voorbeelden van effectieve vragen zijn: ‘Hoe kijk je er nu op terug?’ ‘Wat doet het met je? Met je gezondheid, je energie?’ ‘Welke plek heeft dit kindje nu in je leven?’ ‘Wat helpt jou om met je verlies om te gaan?’ (Van Kreij, 2018). Op deze manier kom je erachter welke impact het verlies van dit prille leven heeft voor je cliënt.
Wat kan de impact zijn van verlies in de zwangerschap?
De impact kan bijvoorbeeld zijn dat je cliënt geen vertrouwen meer heeft in haar lijf. Of ze vindt dat ze er te veel om huilt, of juist te weinig. Regelmatig spelen schuldgevoelens een rol. Ook kan het zijn dat een vrouw sinds het verlies in de zwangerschap veel minder energie heeft voor werk of sociale contacten. Dit zijn enkele voorbeelden van klachten die een indicatie zijn voor het doorverwijzen naar specifieke stilgeboortebegeleiding. Ben je benieuwd naar een complete lijst van klachten die kunnen horen bij de impact van verlies in de zwangerschap? Mail mij dan. Dan stuur ik je een checklist door die je zal helpen om het eerder te herkennen als vrouwen baat kunnen hebben bij gespecialiseerde begeleiding.
Wat als je merkt dat je cliënt baat zou hebben bij extra begeleiding?
Als je denkt dat je cliënt geholpen zou zijn bij specifieke rouwbegeleiding voor het verlies dat ze meemaakte in de zwangerschap, wat dan? Waarin verschilt stilgeboortebegeleiding van algemene rouwbegeleiding? Dit heeft te maken met wezenlijke verschillen in rouwarbeid bij ouders die hun kindje verliezen tijdens de zwangerschap ten opzichte van ieder ander soort verlies. Tegenwoordig werken rouw- en verliesbegeleiders vaak vanuit het model van Manu Keirse, die in de rouwarbeid vier rouwtaken onderscheidt. Wil je weten wat rouwen na verlies in de zwangerschap specifiek anders maakt in elk van deze rouwtaken? En wat extra belangrijke aandachtspunten zijn in je begeleiding? Mail me op info@stilgeboortebegeleidingveluwe.nl, dan stuur ik je 4 cruciale factoren door die jij moet weten als je ouders na verlies in de zwangerschap treft.
Hoe ziet gespecialiseerde stilgeboortebegeleiding eruit?
In mijn begeleiding voor ouders die verlies van een kindje tijdens een (prille) zwangerschap meemaakten spring ik bewust in op deze specifieke kenmerken van de rouwarbeid. Alleen een luisterend oor bieden is dan niet genoeg. Ik gebruik speciale werkvormen waarin ouders leren om hun kindje dat er zo kort was een plek te geven in hun leven en gezin. Zodat ze leren hoe ze het verlies kunnen verweven in hun leven. De werkvormen hebben ook betrekking op de andere kinderen in het gezin en op hoe de ouders weer met vertrouwen de toekomst in kunnen gaan. Deze werkvormen vormen samen het 5-stappen programma, dat ontwikkeld is door Miskraambegeleiding Nederland en dat zich al bij honderden vrouwen in de praktijk bewezen heeft.
Kan dat eigenlijk wel naast een lopend traject bij een hulpverlener?
Een traject bij Stilgeboortebegeleiding Veluwe kan goed bestaan naast een traject bij een andere hulpverlener. Ik richt me namelijk alleen op het verlies dat er was tijdens de zwangerschap (of kort daarna). Ik baken dit bewust sterk af en doe dus geen relatietherapie, traumaverwerking of andere hulpvragen waarmee cliënten kunnen komen. Een traject bij mij bestaat uit een intake, drie of vier sessies van ongeveer twee uur en een afsluitende evaluatie. Het eerste gesprek is altijd vrijblijvend, zodat we samen kunnen kijken of dit traject past bij wat de cliënt nodig heeft. In principe doe ik mijn begeleiding in Vierhouten op een prachtig locatie aan de Elspeetse heide.
Wat kun jij nu doen als professional?
- Vul het contactformulier op deze website in, dan stuur ik je 4 cruciale factoren door die jij moet weten als je ouders na verlies in de zwangerschap treft in je hulpverlening. Laat in het opmerkingenveld weten wat je van mij wilt ontvangen.
- Welkom voor collegiaal overleg of als je meer informatie wilt. Bijvoorbeeld over de checklist met klachten die kunnen horen bij verlies in de zwangerschap. Ook hiervoor kun je bij me terecht via het contactformulier.
- Welkom voor een persoonlijk gesprek, als dit onderwerp jou persoonlijk raakt.
- Geef deze website of mijn mailadres info@stilgeboortebegeleidingveluwe.nl ook gerust aan je cliënt als je vermoedt dat ze baat kan hebben bij mijn begeleiding. Dank je!
- Wil je het verhaal achter het ontstaan van Stilgeboortebegeleiding Veluwe horen? Luister dan naar de podcast Miskraammonologen: S1E3: ‘Ik weet niet hoe ik dit zonder mijn geloof had kunnen doorstaan’ – Miskraammonologen | Podcast op Spotify
Bronnen:
- Spitz, B., Keirse, M. & Vandermeulen, A. (2020) Als je een prille zwangerschap verliest (7e druk). Tielt: Lannoo.
- Kreij, M. van (2018) Begeleiding van vrouwen met een miskraam (2e druk). Amsterdam: Lannoo Campus.
